Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
In een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid is de ondernemer in privé aansprakelijk. Er wordt in beginsel géén onderscheid gemaakt tussen privé- en ondernemingsvermogen van de ondernemer.
De ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid zijn:
- éénmanszaak;
- vennootschap onder firma (VOF);
- commanditaire vennootschap (CV);
- maatschap.
Bij een éénmanszaak wordt de onderneming voor rekening van een persoon. Bij de overige ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid wordt de onderneming voor rekening van meer dan één persoon (vennoten/maten) gedreven. Vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van de schulden van de VOF, met uitzondering van de "stille" vennoot bij de CV die in beginsel slechts aansprakelijk is tot aan het bedrag van zijn ingebrachte kapitaal. Maten zijn aansprakelijk voor een evenredig deel van de schulden van de maatschap.
De ondernemer die zijn onderneming niet drijft in de vorm van een rechtspersoon, is onderworpen aan de inkomstenbelasting. Het tarief van de inkomstenbelasting is onderverdeeld in schijven en kan oplopen tot 52%. Per 1 januari 2007 is de MKB-winstvrijstelling ingevoerd. Deze vrijstelling houdt in dat, onder voorwaarden, 10% van de belastbare winst is vrijgesteld.
Onder voorwaarden kan de ondernemer gebruik maken van ondernemersfaciliteiten die de Wet op de Inkomstenbelasting hem biedt:
- de zelfstandigenaftrek;
- de aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk;
- de meewerkaftrek; en
- de stakingsaftrek.
De ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid behoeven niet bij notariële akte te worden opgericht. De ervaring leert echter dat expertise van de notaris van waardevolle aard is.